Hoe kijken jonge Indonesiërs naar zichzelf? Wat vinden ze belangrijk en hoe zien zij hun toekomst?
Indonesië is voortdurend in beweging. In dit project (work in progress) onderzoek ik hoe jongeren zich ontwikkelen en in de wereld staan. Over meerdere jaren volg ik Tiysa, Yogi, Eru, Adin en Nessa. Ik interview ze over hun ambities, inspiratie en uitdagingen.
Vertrekpunt en leidraad is het gedachtegoed van Sutan Sjahrir (1909-1966), een van de belangrijkste vrijheidsstrijders en eerste premier van de republiek. Een man voor wie de jeugd centraal stond. Vrijheid, educatie, rechtvaardigheid, dialoog en persoonlijke groei, dat vind ik steeds bij hem terug.
Tijdens het maken van I love Banda kom ik de legacy van Sutan Sjahrir tegen. Op Banda is hij een held. Waarom? Jongeren dragen t-shirts met zijn afbeelding, op het Hatta-Sjahrir-college hangen veel foto’s van hem en in het Sjahrir-museum ontmoet ik schoolkinderen uit Ambon. Terwijl op de achtergrond de bel van de Sjahrir-school wordt geluid, interview ik op Sjahrir-eiland een aantal jongeren van de Perbamu-groep, een maatschappelijk geëngageerde vereniging die zich laat inspireren door Sjahrir’s gedachtegoed. Ook online vind ik allerlei merchandise en kunstuitingen met afbeeldingen en uitspraken van Sjahrir.
Om een indruk te krijgen van wat er leeft onder jonge Indonesiërs organiseerde ik workshops op plaatsen waar Sjahrir zijn gedachten vormde. Hierin nodigde ik de studenten uit om na te denken over thema’s als vrijheid, creativiteit en persoonlijke ontwikkeling. Ook Upik Sjahrir, dochter van Sutan Sjahrir, haakte aan. Ze deelde haar herinneringen, vertelde over hoe haar vader naar de wereld keek en ging met de studenten in gesprek.
Samen met jonge kunstenaars realiseerde ik in Jakarta een participatieproject, waarin alles draaide om het stimuleren van individuele talenten en samenwerking. Artdirector was de kleindochter van Sjahrir die iedereen stimuleerde het beste uit zichzelf te halen. In drie weken tijd creëerden we uit het niets een pop-up expositie met video, graffiti, fotografie, poëzie en schilderkunst. Behalve dat iedereen hiervoor eigen werk maakte, deden we ook de organisatie samen, van concept en inrichting, tot promotie en opening.
Samen met antropoloog Fridus Steijlen (KITLV) maakte ik de vierdelige podcast-serie ‘Sjahrir is hier’. Kenners, geïnteresseerden en Sjahrir’s familie delen hun kennis, inspiratie en herinneringen en bijzondere achtergronden van zijn leven. Zo onderzoeken we in hoeverre en op welke manier zijn gedachtegoed nog betekenis heeft. In de laatste aflevering neem ik de luisteraar mee naar Indonesië langs de plaatsen waar Sjahrir is opgegroeid, heeft gewoond en gewerkt. En vertel ik over de workshops, de pop-up expositie en de serie die ik aan het maken ben.
Via Spotify en Apple podcast luister je de serie terug. Grafisch designer en fotograaf Adam Prayogi maakte het kunstwerk van Sjahrir.
In het radio programma Markisah zijn Fridus en ik te gast om over de podcast te vertellen. Radiomakers Jane en Renate zijn zo enthousiast dat we nog een tweede keer terugkomen. Hier luister je het interview terug.
Het project komt tot stand dankzij het enthousiasme van verschillende experts, in het bijzonder van Fridus Steijlen & Upik Sjahrir, actieve mensen bij onderwijsinstellingen en met de steun van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), Marinus Plantema Foundation, Stichting de Zaaier, Ben & Riny Keijser. En ontelbaar veel lieve, betrokken mensen, waaronder Valentijn Webbers, die het project op allerlei manieren vleugels geven.